Yükseköğretimde kadınların karar alma sürecine katılımı teşvik edilmeli

Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Bayan Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender), Avrupa Kurulu tarafından desteklenen Ufuk 2020 GEARING Roles Projesi’nin bu yıl ikincisi düzenlenen milletlerarası konferansına konut sahipliği yaptı. 9-11 Kasım 2020 tarihleri ortasında çevrimiçi olarak gerçekleşen konferansta, yükseköğretimde temsil ve karar alma süreçlerinde yaşanan toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizliklerin giderilmesine yönelik birçok başlık ele alındı.

Yükseköğretim ve Araştırma Kurumlarında Toplumsal Cinsiyet ve Liderlik temasıyla düzenlenen konferansın açılış konuşmacısı olan Purdue Üniversitesi Butler Kürsüsü Lideri ve Direktörü Profesör Mangala Subramaniam,“Kurumları Dönüştürmek için Liderlik Yapmak” başlığı altında yüksek tahsilde toplumsal cinsiyet eşitliğine ait tecrübelerini ve tekliflerini paylaştı. ABD üniversitelerinde en üst seviye yöneticiler ortasında en düşük maaşı alan kümesi bayanların oluşturduğunu belirten Profesör Subramaniam, beyaz olmayan bayanlar için bu fotoğrafın daha makûs olduğunu söyledi. Tesirli bir dönüşüm için hem kurumsal yapı hem de süreç değişiminin ehemmiyetine dikkat çeken Mangala Subramaniam, şeffaflıktan mahrum yapıların kurumsal değişimi yavaşlattığını tabir etti. Subramaniam konuşmasında, yükseköğretimde liderlik pozisyonunda bayan sayısının düşüklüğünün sorgulanması gerektiğinin altını çizerken, bayanların seslerinin ve görüşlerinin karar süreçlerine nasıl dahil edilebileceğine yönelik tekliflerde de bulundu.Subramaniam’a göre, kurumsal dönüşüm için liderlik, hem duygusal hem entelektüel emek gerektiriyor ve içericilik yolunda başkanların “sadece ferdî seviyede değil kurumsal seviyede işbirlikleri geliştirmesi” gerekiyor.

KAMALA HARRIS TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİNDE UMUT OLDU

ABD’de son seçimlerde Kamala Harris’in Lider Yardımcılığı’na seçilmesinin cinsiyete dayalı, ırksal ve etnik kimliğe dayalı eşitsizliklere karşı bir umut doğurduğunu, yeni fırsatlar için kapıyı açtığını söyleyen Subramaniam, liderlik konusunda bayanlara şu tavsiyelerde bulundu:

“Tutarlı bir vizyon için karşılıklı beklentiler konusunda net olun. Bu bağımsızlığı mümkün kılar. Şeffaflık ve zımnilik ortasında ince bir çizgi vardır. Buna dikkat etmek gerekir.Tam olarak terfi etmeyi hedefleyin ve itimat inşa edin. Bilhassa akademik dünyada rol modellerinizi araştırın ve

kendinize seçtiğiniz rol modellerden vazgeçmeyin. Ve en değerlisi kendinize ittifaklar kurun ve müttefikleriniz içine erkekleri de alın.”

Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Ayşe Kadıoğlu da, ABD’de Lider Yardımcılığı’na Kamala Harris’in seçilmesinden sonra gerçekleşen bu konferansın toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda büyük bir umut olduğunu söyledi.

Avrupa Kurulu Proje Sorumlusu Athanasia Moungou konuşmasında Avrupa şu bilgileri paylaştı: “AB kurulu sayılarına nazaran doktora mezunlarının %48’ini bayanlar oluşturuyor. Lakin akademik merdiveni biraz daha tırmandığımızda toplumsal cinsiyet eşitsizliği artıyor. Profesör düzeylerinde bayanlar iş gücünün yalnızca %24’ünü oluşturuyor. Bu birebir vakitte bayan muharrirler için de geçerli, bayan müelliflerin oranı yalnızca %32. Patent başvurusu yapanlara baktığımızda ise %9. Biz yalnızca sayıları değil, sistemi düzeltmek istiyoruz.” Avrupa Komitesi projeleri çerçevesinde toplumsal cinsiyete verilen giderek artan değere de değinen Mongou, kurumsal toplumsal cinsiyet aksiyon planlarının yeni çerçeve programlarına başvurmanın şartları ortasında yer alacağından da bahsetti.

Sabancı Üniversitesi Sanat ve Toplumsal Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Meltem Müftüler Baç, Türkiye’de akademik dünyada toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin önemli bir sorun olduğunu belirterek, şunları söyledi: “Kadın araştırmacıların çıktılarının erkeklerden daha az olduğunu görüyoruz. Bayan araştırmacıların yükü erkek araştırmacıların yükünden daha fazla. Bir erkek yılda 5 makale gönderiyorsa, bayanda bu sayı yarıya iniyor. Zira bayanın ailesiyle ilgili günlük hayatını sürdürebilmek için yapması gereken bir çok farklı işi var. Pandemi de çok farklı bir süreç yarattı. Bayan araştırmacılar akademik çalışmalara pandemi öncesine kıyasla çok daha az vakit ayırabiliyor. Bayan ve erkeklerin farklı performans göstermesinin nedenlerinden biri bu. Bayanların karşı karşıya kaldığı zorlukları tanıyacak önderlere gereksinimimiz var.”

SU Gender Yöneticisi Hülya Adak, “SU Gender olarak, ayrımcılığın olmadığı, çoğulculuğun ve kapsayıcılığın olduğu bir ortam yaratmak için çalışıyoruz. Marjinal ve üniversiteden bağımsız bir merkez olarak faaliyet göstermek yerine, üniversiteyi radikal biçimde dönüştürmek istiyoruz. GEARING Roles Projesi’yle üniversitede toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamayı hedefliyoruz” dedi.

SU Gender GEARING Roles koordinatörleri Ayşe Gül Altınay, Zeynep Gülru Göker ve İlayda Ece Ova ise proje kapsamında Sabancı Üniversitesi’nde iştirakçi bir “birlikte yaratma” süreci sonunda bir Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Hareket Planı oluşturduklarını anlattılar ve “Bu aksiyon planının hazırlanmasına 100’e yakın öğretim üyesi, idari çalışan ve öğrenci katkıda bulundu. Birlikte yarattık. Daima birlikte sahip çıkacağımızı biliyoruz” dediler.

SU Gender’ın proje ortağı olarak yer aldığı “Gender Equality Actions in Research Institutions to traNsform Gender Roles” (GEARING Roles) Projesi, Avrupa Komisyonu’nun Ufuk 2020 programından alınan 3 milyon Euro fiyatındaki fon ile 6 Avrupa ülkesinde 10 proje ortağı kurum ile yürütülüyor. Kasım 2019’da başlayan projenin 4 yıl sürmesi bekleniyor.

 

BAYAN ÖNDERLER PANDEMİ SÜRECİNİ ERKEKLERDEN DAHA YETERLİ YÖNETTİ

Konferansa katılan SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği Başkanı Gülseren Onanç, bayan önderlerin olduğu ülkelerde pandemi sürecinin erkeklerin yönettiği ülkelere kıyasla daha başarılı yönetildiğini söyledi. Onanç, şöyle konuştu: “Kadın başkanlar, tıkanan sistemlerin tahliline ait nasıl güzel yaklaşım getirebileceğini gösterdi. Yeni Zellanda’dan Almanya’ya, Finlandiya’dan Taiwan’a bu bayan önderlerin ortak birtakım özellikleri var: Çok ehil ve bahislerinde uzmanlar, eşitlik konusuna yalnızca bayan düzleminde bakmıyorlar, bütünsel eşitliğe inanıyorlar. Kendileri de gayretten geldikleri için eşitlik konusunda empati yapma güçleri yüksek ve süratli karar alabiliyorlar. Pek çok erkeğe kıyasla ne kadar süratli karar aldıklarınıbu süreçte gösterdiler ve ülkelerini pandemiden koruyabildiler.”

Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde Avrupa Komitesi projeleri kapsamında yürütülen projelere dair bilgi paylaşımının yapıldığı bir oturumda, Ayşe Güneş-Ayata, Mary Lou O’Neil ve Nurseli Yeşim Sünbüloğlu da ODTÜ, Kadir Has Üniversitesi ve Özyeğin Üniversitesi’nde toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik yapılan kurumsal çalışmalar hakkında bilgi paylaştı. Oturumda üniversiteler ortasındaki işbirliğinin ehemmiyetine değinildi.

Konferansta konuşan Sabancı Üniversitesi Kurumsallaşma ve Toplumsal Katkı Süreçlerinden Sorumlu Rektör Yardımcısı Fuat Keyman ise SU Gender’ın Sabancı Üniversitesi’nin toplumsal cinsiyet bakış açısının oluşturulmasına çok kıymetli bir katkı sağladığını belirterek üniversitelerin ataerkil ve erkek odaklı sistemler olabildiğini, Sabancı Üniversitesi’nin toplumsal cinsiyet eşitliğinin hayata geçirilmesi ve içselleştirilmesi manasında en güzeller ortasında yer aldığını belirtti.

11 Kasım, Çarşamba günü “Yükseköğrenim ve Araştırma’da Toplumsal Cinsiyet ve Liderlik” başlığıyla düzenlenen ikinci oturumda “He for She”den “We for She”ye, Eşitlikçi Geleceği Destekleyecek Liderlik İçin Stratejiler ve Dayanışma bahisli sunumuyla yer alan Sabancı Üniversitesi Kurumsal İdare Forumu Direktörü Melsa Ararat, “Sahadaki bayan önderler ortasında yapılan araştırmalarda liderlik için gereken 19 yetkinlikten 17’sinde bayanların daha âlâ olduğu görülüyor. Bayan önderler bu kadar başarılıyken bu değişim neden bu kadar yavaş gerçekleşiyor? Bayanların oranının düşük olmasında tek tipleştirme ve önyargı ağır basıyor” değerlendirmesinde bulunurken, Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Zehra Sayers ise toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda temel olanın zihniyet değişikliği olduğuna vurgu yaptı.

Oturuma ayrıyeten Lizbon Üniversitesi İnsan Coğrafyası ve Göç Çalışmaları Profesörü Maria Lucinda Fonseca, Ljubljana Üniversitesi Sanat Fakültesi Sosyoloji Profesörü Milica Antić Gaber, Oxford Brookes Üniversitesi Pro-Şansöyle Yardımcısı ve Sıhhat ve Ömür Bilimleri Fakültesi Dekanı Astrid Schloerscheidt katıldı. Oturumun bir başka iştirakçisi ve GEARING-roles projesi müracaat konseyi üyesi Cordoba Üniversitesi Anayasa Hukuku Profesörü Octavio Salazar, eril yerler olan üniversitelerin olumlu manada dönüşmesi için erkeklerin de katkısının çok değerli olduğunu söyledi.

Hibya Haber Ajansı

%d blogcu bunu beğendi: