COVID-19, kan şekerini olumsuz etkileyebiliyor

Hayat şeklindeki süratli değişimle birlikte gelişmiş ve gelişmekte olan toplumların tümünde diyabet görülme sıklığının yükseldiğini belirten Anadolu Sıhhat Merkezi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İlhan Tarkun, “COVID-19 diyabet, obezite ve alakalı hastalığa sahip şahısların kimilerinde daha önemli bulgulara ve komplikasyonlara neden olabilir. Çeşitli araştırmalarda, diyabetik ve/veya obez bireylerde COVID-19 enfeksiyonunun daha ağır seyrettiği, ağır bakım gereksiniminin arttığı ve hatta daha ölümcül olabileceği gösteriliyor. Bununla birlikte şayet kan şekeri denetiminiz kâfi seviyede ise COVID-19 enfeksiyonu riski, genel toplumdan çok da farklı değil. Lakin virüs bulaşmış diyabetli bireylerin kan şekeri denetimlerinde bir bozulma görülebileceği için birtakım tedbirler alınmalı” açıklamasında bulundu.

 

Milletlerarası Diyabet Federasyonu (IDF), 2020 yılı prestiji ile dünyadaki diyabetli birey sayısı 463 milyon iken bu sayının 2045 yılında yüzde 67 oranında artarak 693 milyona ulaşacağını öngörüyor. Diyabet tanısı olan bireylerin COVID-19 ile enfekte olma mümkünlüğünün genel nüfusa kıyasla daha sık olmadığına, yani diyabet hastalarına COVID-19’un daha kolay bulaşmadığına dikkat çeken Anadolu Sıhhat Merkezi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İlhan Tarkun, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle değerli bilgiler verdi.

 

Pandemi devrinde de denetimler ihmal edilmemeli

Pandemi devrinin uzaması nedeniyle, ruhsal gerilimin artması, antrenmanın kısıtlanması, diyete uymakta zorluklar nedeniyle hastaların kan şekeri regülasyonunun ekseriyetle olumsuz etkilendiğini söyleyen Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İlhan Tarkun, “Bu periyotta hastaların aile doktorlarına yahut hastanelere başvurmaktan çekinmesi ve denetimlerine gitmemeleri de hastalığın seyrini olumsuz etkilemeye başladı. Kan şekeri ayarının uzun mühlet bozulması göz, böbrek, kalp ve hudut uçları üzere birçok organda bazen geri dönüşü olmayan kalıcı hasarlara yol açabiliyor. Sürecin uzaması nedeniyle diyabetik hastaların gerekli hami tedbirleri alarak, inançlı gördükleri sıhhat merkezlerine başvurarak denetimlerini yaptırmaları gerekir. Dışarı çıkması sakıncalı birden çok hastalığı olan yahut çok yaşlı diyabetik bireylerin uzaktan irtibat araçlarını kullanarak doktorları ile temas kurması gerekir” teklifinde bulundu.

 

Genel korunma tedbirlerine kesinlikle uyulmalı

Diyabetik bireyler için de COVID-19’dan genel korunma tedbirlerinin tümüyle geçerli olduğunun altını çizen Prof. Dr. İlhan Tarkun, “Yani maske, ara ve paklık kurallarına azami dikkat edilmeli. Hastalıktan korunmak diyabetik bireyler için çok daha fazla ehemmiyet taşıyor. Bunun dışında diyabetik bireylerin dikkat etmesi gereken birtakım özel durumlar da var. Diyabetli bireyler meskende kan şekerini izlemek için gerekli gereç ve kâfi ilaç bulundurmalı. Ayrıyeten düşük kan şekeri (hipoglisemi) riski altındaysa ve kâfi besin alımını sağlayamayacak kadar düşkün ise kan şekerini yüksek tutmaya yardımcı olmak için şekerli içecekler, bal, reçel, şekerlemeler üzere kâfi ölçüde kolay karbonhidrat içeren kâfi ölçüde besin bulundurmalı” hatırlatmasında bulundu.

 

Sağlıklı beslenmeye, hareket etmeye ve ilaçların nizamlı alınmasına itina gösterilmeli

İlaçların nizamlı kullanılması, uygun ve istikrarlı beslenilmesi, beden ısısının korunması ve gereğince sıvı alınmasının diyabet hastaları için çok kıymetli olduğunun altını çizen Prof. Dr. İlhan Tarkun, “Ev ortamında gereğince hareket etmelisiniz. İlaç gereksinimlerinizi gözetmelisiniz. İlaçlarınızın reçete günü yaklaştığında eczaneniniz ile temas kurup, ilaçlarınızın hazırlanmalarını sağlamalısınız. Dışarıya tertipli olarak çıkan konut halkından birisinin ilaçlarınızı getirmesini sağlamalısınız. Yalnız iseniz akraba, komşu ya da belediyelerin sunmuş oldukları hizmetlerden yararlanmaya çalışmalısınız. Raporlu ilaçları eczaneler direkt vermeye yetkili oldukları için, reçeteniz için sıhhat kurumuna gitmeniz gerekli olmayacaktır” dedi.

 

Diyabetik bireyler COVID-19’a karşı bir aksiyon planı hazırlamalı

Diyabetik bireylerin COVID-19’a karşı evvelden bir aksiyon planı oluşturmalarının yararlı olabileceğini söyleyen Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İlhan Tarkun, “Hasta bulguları gelişirse, hangi hastane yahut doktora başvurması gerektiğini evvelden planlamalı. Ateş, boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı, tat ve koku alamama, yaygın eklem ve kas ağrısı üzere bulgular ortaya çıkarsa evvelce belirlediği tabibe yahut sıhhat kurumuna başvurmalı” halinde konuştu.

Glikoz ve gerekirse keton bedellerinin daima takip edilip sıvı tüketimini artırmaları ve ilaç kullanımı konusunda tabibin tavsiyelerine uymaları gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. İlhan Tarkun, “Öğün atlamamaya çalışmalı, daha küçük porsiyonlarda ve daha sık yemek yemeye çalışılmalı. Hastayla tek bir kişi ilgilenmeli. Kendisi ile mümkün olduğunca toplumsal arayı muhafazalı ve odalar daima güzel havalandırılmalı. Görüşme mühleti olanaklıysa 15 dakikayı geçmemeli. Bilhassa çoklu hastalığı ve/veya 65 yaş ve üstü olanlardan uzak durulmalı” açıklamasında bulundu.

 

Virüs kan şekerinde bozulmaya neden olabiliyor

Virüs bulaşmış diyabetli şahısların kan şekeri denetimlerinde bir bozulmanın görülebileceğini ve birtakım tedbirlerin alınması gerektiğini vurgulayan Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İlhan Tarkun, “COVID-19 enfeksiyonunda kullanılan tedavi şemaları diyabetli ve diyabetik olmayan bireylerde benzeridir. Lakin diyabetik bireylerde kan şekeri ayarlanmasında kullanılan birtakım ilaçlar, enfeksiyonun şiddeti ve hastanın genel durumuna nazaran, hekiminizin önereceği formda kesilebilir yahut tedaviye insülin eklenebilir” dedi.

Diyabet ilaçları ve kan şekerinin izlenmesi ile ilgili hekim (veya diyabet ekibi) tavsiyelerine uyulması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. İlhan Tarkun, diyabetik hastalarda COVID-19 tedavisi ile ilgili şu bilgileri verdi: “Hiperglisemi (normalden daha fazla idrara çıkma), çok susamış olma (özellikle geceleri), baş ağrısı, yorgunluk ve uyku hali üzere belirtilerin farkında olunmalı. Kan şekeri gündüz ve gece boyunca 2-3 saatte bir izlenmeli ve bol su tüketilmeli. Kan şekeri 70 mg/dl’nin altında yahut gaye aralığın altındaysa, sindirimi kolay olan 15 gram kolay karbonhidrat yenilmeli (örneğin bal, reçel, sert şeker, meyve suyu yahut şekerli içecek) ve şeker düzeylerinin yükseldiğinden emin olmak için kan şekeri 15 dakika içinde denetim edilmeli. Kan glikoz düzeyleri art geriye iki kere 240 mg/dl’den yüksek ölçülmüşse, kan yahut idrar ketonları denetim edilmelidir. Orta yahut yüksek keton düzeylerinde ise derhal doktora başvurulmalı.”

Hibya Haber Ajansı

%d blogcu bunu beğendi: